۶ نشانه خرابی پمپ هیدرولیک فرمان خودرو

۱. سفت شدن فرمان، به‌خصوص در سرعت پایین

یکی از شناخته‌شده‌ترین نشانه‌های مشکل در سیستم هیدرولیک، سنگین شدن فرمان است. راننده ممکن است ابتدا متوجه شود که هنگام پارک دوبل یا خارج شدن از پارک، چرخاندن فرمان نسبت به گذشته نیروی بیشتری می‌خواهد. در مراحل بعد، ممکن است حتی هنگام دور زدن در خیابان نیز تفاوت محسوسی در عملکرد فرمان احساس شود.

اگر پمپ هیدرولیک نتواند فشار یا دبی موردنیاز را ایجاد کند، کمک هیدرولیکی کاهش پیدا می‌کند و نتیجه آن می‌تواند افزایش نیروی لازم برای چرخاندن فرمان باشد. منابع فنی نیز «کند یا سنگین شدن فرمان» را یکی از علائم احتمالی ایراد پمپ معرفی می‌کنند. 

اما اینجا همان جایی است که تشخیص تخصصی اهمیت پیدا می‌کند.

فرمان سفت = پمپ خراب فرمول دقیقی نیست.

سطح پایین روغن، هوا در مدار، گرفتگی مسیر، خرابی یا شل بودن تسمه، مشکل شیلنگ ورودی و حتی ایراد مکانیکی در جعبه فرمان می‌توانند نتیجه‌ای مشابه ایجاد کنند. در برخی موارد، حتی شیلنگ ورودی پمپ یکی از مواردی است در اثر خم‌شدگی یا محدودیت جریان، علائمی شبیه خرابی پمپ ایجاد می‌کند. 

چه زمانی این علامت جدی‌تر است؟

اگر فرمان به‌تدریج سفت شده و هم‌زمان صدای زوزه، کاهش سطح روغن یا نشتی نیز مشاهده می‌شود، احتمال وجود مشکل در سیستم هیدرولیک بیشتر می‌شود.

اگر فرمان ناگهان بسیار سنگین شده باشد، بهتر است موضوع را جدی‌تر پیگیری کنید؛ زیرا از دست رفتن کمک هیدرولیک می‌تواند کنترل خودرو را، خصوصاً در مانورهای سریع یا پارک کردن، دشوارتر کند.

۲. صدای زوزه و ناله هنگام چرخاندن فرمان

دومین نشانه مهم، صدای زوزه، ناله یا غرغر از محدوده پمپ هیدرولیک است.

این صدا ممکن است هنگام استارت سرد بیشتر باشد، با افزایش دور موتور تغییر کند یا زمانی که فرمان به طرفین چرخانده می‌شود شدت بگیرد. در برخی خودروها نیز صدا در زمان پارک کردن یا نزدیک شدن فرمان به انتهای مسیر بیشتر شنیده می‌شود.

اما صدای پمپ یک هشدار است، نه یک خرابی قطعی.

کمبود روغن یا ورود هوا به مدار می‌تواند باعث ایجاد صدای غیرعادی شود؛ در چنین شرایطی، پمپ به جای گردش روان روغن، با سیالی همراه با حباب کار می‌کند و صدای زوزه یا ناله ایجاد می‌شود. منابع فنی نیز کمبود روغن و ورود هوا را از علل مهم صدای غیرعادی سیستم معرفی کرده‌اند. 

از طرف دیگر، فرسودگی داخلی پمپ، خرابی برخی اجزای داخلی یا مشکل در شیر کنترل جریان نیز می‌تواند عامل صدا باشد.

بنابراین اگر پمپ صدای جدیدی پیدا کرده است، اولین کار خرید پمپ جدید نیست؛ بلکه باید مشخص شود صدا از خود پمپ است یا پمپ به دلیل وجود یک مشکل دیگر در مدار تحت فشار قرار گرفته است.

۳. کاهش و قطع و وصل شدن کمک هیدرولیک فرمان

گاهی فرمان کاملاً سفت نیست، اما عملکرد آن یکنواخت نیست. ممکن است در یک لحظه فرمان نرم باشد و چند ثانیه بعد سنگین شود یا پس از چند بار چرخاندن فرمان، میزان نرمی هیدرولیک تغییر کند.

این حالت می‌تواند برای راننده بسیار گیج‌کننده باشد؛ زیرا احساس می‌کند فرمان «گاهی سالم و گاهی خراب» است.

اختلال در عملکرد پمپ می‌تواند یکی از دلایل این وضعیت باشد، اما مواردی مانند هوا در مدار، لغزش تسمه، محدودیت جریان روغن یا مشکل در شیر کنترل نیز باید بررسی شوند. خرابی تسمه، ورود هوا و محدودیت مسیر از عواملی است که می‌توانند باعث ناپایداری عملکرد فرمان شوند. 

اگر فرمان با تغییر دور موتور نیز تغییر محسوسی می‌کند، بررسی عملکرد پمپ و سیستم انتقال نیرو اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در چنین شرایطی، تعمیرکار باید وضعیت مدار، روغن، تسمه و در صورت نیاز فشار و دبی پمپ را بررسی کند.

۴. نشتی روغن از اطراف پمپ هیدرولیک

نشتی روغن هیدرولیک یکی دیگر از نشانه‌هایی است که نباید نادیده گرفته شود.

ممکن است ابتدا فقط یک رطوبت یا چربی در اطراف پمپ دیده شود و مالک خودرو تصور کند موضوع چندان مهم نیست. اما اگر نشتی ادامه داشته باشد، سطح روغن پایین می‌آید و پمپ مجبور می‌شود در شرایط نامناسب کار کند.

نشتی می‌تواند از آب‌بندی‌های پمپ، محل اتصال شیلنگ‌ها یا قسمت‌های دیگر مدار ایجاد شود. بنابراین صرفاً مشاهده روغن در اطراف پمپ به این معنی نیست که خود پمپ حتماً نیاز به تعمیر دارد. منابع تخصصی نیز توصیه می‌کنند پیش از نسبت دادن نشتی به پمپ، محل دقیق خروج روغن مشخص شود. 

چرا رانندگی با نشتی خطرناک است؟

ممکن است یک نشتی کوچک به‌تدریج به کاهش قابل‌توجه سطح روغن منجر شود. وقتی روغن کافی در مدار وجود نداشته باشد، نرمی فرمان کاهش پیدا می‌کند و پمپ نیز ممکن است تحت شرایط نامناسب کار کند.

به همین دلیل، اگر مرتب مجبور هستید مخزن روغن فرمان را پر کنید،اضافه کردن روغن راه‌حل نیست. باید مشخص شود روغن دقیقاً از کجا خارج می‌شود.