چرا فرمان خودرو تنظیم (میزان) نمیشود؟
یکی از رایجترین مشکلاتی که بسیاری از رانندگان پس از مراجعه به مراکز میزان فرمان با آن مواجه میشوند، این است که خودرو باوجود انجام تنظیم زوایای چرخ، همچنان به یک سمت کشیده میشود، فرمان در حالت مستقیم کج میایستد یا پس از مدت کوتاهی مجدداً علائم قبلی بازمیگردد. در چنین شرایطی این سؤال مطرح میشود که «چرا فرمان خودرو تنظیم نمیشود؟» یا «چرا با وجود میزان فرمان، مشکل خودرو برطرف نشده است؟»
واقعیت این است که میزان فرمان قرار نیست تمام ایرادات سیستم فرمان، جلوبندی و تعلیق را برطرف کند. دستگاه تنظیم زوایای چرخ تنها زمانی میتواند نتیجه مطلوب ایجاد کند که تمامی قطعات مرتبط در وضعیت استاندارد قرار داشته باشند. اگر بخشی از سیستم فرمان یا جلوبندی دچار فرسودگی، لقی یا آسیب شده باشد، تنظیم زوایا یا امکانپذیر نیست یا پس از مدت کوتاهی مجدداً از حالت استاندارد خارج میشود.
زمانی که فرمان خودرو «میزان نمیشود»، باید به دنبال علت اصلی در اجزای مکانیکی و گاهی برقی فرمان خودرو بود.
پیش از خواندن ادامه این مطلب در نظر داشته باشید همواره میتوانید جهت دریافت نوبت و کسب اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.
خلاصه این مطلب...
تنظیم نشدن یا بههم خوردن مداوم میزان فرمان به دلیل خرابی قطعاتی مانند سیبک فرمان، قرقریها، سگ دست و بازوی فرمان یا لقی در جعبه فرمان رخ میدهد و صرفاً با میزان فرمان برطرف نمیشود.
فرسودگی قطعات جلوبندی مانند بوش طبق، سیبک طبق، بلبرینگ سرکمک و میل تعادل میتواند باعث تغییر مداوم زوایای چرخها شده و نتیجه میزان فرمان را از بین ببرد.
ضربه، تصادف یا برخورد شدید با چاله و جدول ممکن است موجب خم شدن طبق، سگدست یا سایر قطعات تعلیق شود؛ در این شرایط خودرو حتی روی دستگاه نیز بهدرستی تنظیم نمیشود.
در خودروهای جدید، خرابی سنسور زاویه فرمان، نصب اشتباه جعبه فرمان یا تفاوت فشار باد و وضعیت لاستیکها نیز میتوانند علائمی مشابه تنظیم نبودن فرمان ایجاد کنند.
اگر خودرو پس از چند بار میزان فرمان همچنان به یک سمت کشیده میشود یا فرمان کج میایستد، باید سیستم فرمان و جلوبندی بررسی شود؛ زیرا در بسیاری از موارد مشکل اصلی از جعبه فرمان یا قطعات جلوبندی است، نه از تنظیم زوایای چرخها.
دسترسی سریع
تنظیم فرمان یا میزان فرمان چیست؟
اصطلاح میزان فرمان در واقع به تنظیم زوایای چرخهای خودرو اشاره دارد. در این فرآیند، پارامترهایی مانند Toe، Camber و Caster بر اساس مقادیر استاندارد کارخانه تنظیم میشوند تا خودرو در مسیر مستقیم پایدار حرکت کند، فرمان در مرکز قرار بگیرد و لاستیکها به صورت یکنواخت ساییده شوند.
اما نکته مهم اینجاست که دستگاه میزان فرمان تنها موقعیت چرخها را اندازهگیری و تنظیم میکند. اگر قطعهای در سیستم فرمان یا جلوبندی لقی داشته باشد، دستگاه نمیتواند آن خرابی را جبران کند. به همین دلیل گاهی خودرو روی دستگاه ظاهراً تنظیم میشود اما در جاده عملکرد مناسبی ندارد.
علت اول: خرابی سیبک فرمان و قرقری فرمان
یکی از شایعترین دلایل تنظیم نشدن فرمان خودرو، فرسودگی سیبکها و قرقریهای فرمان است.
سیبکها وظیفه انتقال حرکت جعبه فرمان به چرخها را بر عهده دارند و دائماً تحت فشار ناشی از دستاندازها، ضربات جاده و تغییر جهت خودرو قرار میگیرند. هنگامی که سیبک دچار لقی میشود، زاویه چرخها به صورت ثابت باقی نمیماند و در نتیجه هرگونه تنظیم انجامشده بیاثر خواهد بود.
در بسیاری از خودروها مشاهده میشود که میزان فرمان روی دستگاه عدد مناسبی نشان میدهد اما به محض حرکت خودرو، لقی موجود در سیبکها باعث تغییر زوایا میشود. در چنین شرایطی راننده همچنان کشیده شدن خودرو به یک سمت یا کج بودن فرمان را احساس میکند. فرسودگی سگ دست و بازوی فرمان و اتصالات فرمان از دلایل رایج ناپایداری تنظیم فرمان محسوب میشوند.
علت دوم: خرابی جعبه فرمان
جعبه فرمان یکی از مهمترین اجزای مؤثر بر تنظیم صحیح فرمان است.
اگر جعبه فرمان دچار لقی شده باشد، موقعیت واقعی چرخها با اطلاعاتی که دستگاه میزان فرمان اندازهگیری میکند متفاوت خواهد بود. به همین دلیل ممکن است خودرو روی دستگاه تنظیم شود اما هنگام رانندگی فرمان در مرکز قرار نگیرد.
در برخی خودروها نیز پس از تعویض جعبه فرمان، مرکز فرمان به درستی تنظیم نمیشود. اگر رک فرمان هنگام نصب در نقطه مرکزی قرار نگرفته باشد، حتی با انجام میزان فرمان نیز فرمان خودرو کج خواهد ایستاد. خرابی رک فرمان و مشکلات سیستم فرمان میتوانند مانع دستیابی به تنظیم دقیق شوند.
علت سوم: فرسودگی قطعات جلوبندی
یکی از مهمترین دلایلی که باعث میشود خودرو مرتب از تنظیم خارج شود، خرابی قطعات جلوبندی است.
قطعاتی مانند:
طبقها
بوش طبق
سیبک طبق
بلبرینگ سرکمک
میل تعادل
سگدست
همگی در حفظ موقعیت چرخها نقش دارند.
فرض کنید بوش طبق خودرو دچار پارگی شده باشد. در این حالت هنگام شتابگیری، ترمزگیری یا عبور از دستانداز، موقعیت چرخ تغییر میکند و زوایای تنظیمشده از حالت استاندارد خارج میشوند. در نتیجه راننده تصور میکند میزان فرمان بهدرستی انجام نشده است، در حالی که علت اصلی در خرابی جلوبندی نهفته است. قطعات فرسوده تعلیق و جلوبندی میتوانند مانع حفظ تنظیمات استاندارد چرخها شوند.
علت چهارم: تاب برداشتن یا خم شدن قطعات تعلیق
گاهی مشکل از فرسودگی نیست؛ بلکه یک آسیب فیزیکی باعث میشود خودرو اصلاً قابلیت تنظیم شدن نداشته باشد.
برخورد شدید با جدول، افتادن در چالههای عمیق، تصادف یا ضربات سنگین میتوانند باعث خم شدن قطعاتی مانند:
طبق
سگدست
کمکفنر
شاسی فرعی
تایراد
شوند.
در این شرایط حتی اگر دستگاه میزان فرمان تلاش کند زاویه چرخها را اصلاح کند، محدوده تنظیم به اندازهای نیست که بتواند آسیب قطعه را جبران کند. به همین دلیل خودرو یا اصلاً میزان نمیشود یا پس از تنظیم همچنان کشش به یک سمت دارد. قطعات خمشده یا آسیبدیده از دلایل غیرممکن شدن تنظیم صحیح فرمان هستند.
علت پنجم: نصب اشتباه جعبه فرمان
این مشکل معمولاً پس از تعمیرات مشاهده میشود.
گاهی پس از تعویض یا تعمیر جعبه فرمان، فرمان خودرو دیگر در مرکز قرار نمیگیرد. دلیل این موضوع میتواند نصب اشتباه قطعات یا عدم قرارگیری جعبه فرمان در موقعیت مرکزی باشد.
در چنین شرایطی خودرو ممکن است کاملاً مستقیم حرکت کند اما غربیلک فرمان کج باشد. بسیاری از رانندگان تصور میکنند مشکل از میزان فرمان است، در حالی که منشأ اصلی در نحوه نصب قطعات قرار دارد. تنظیم نابرابر تایرادها و عدم مرکزگذاری صحیح رک فرمان از دلایل رایج این مشکل هستند.
علت ششم: خرابی سنسور زاویه فرمان در خودروهای جدید
خودروهای مجهز به فرمان برقی و سیستمهای پایداری الکترونیکی، علاوه بر تنظیم چرخها، به کالیبراسیون سنسور زاویه فرمان نیز نیاز دارند. اگر این سنسور اطلاعات نادرست ارسال کند، سیستمهای الکترونیکی تصور میکنند فرمان در موقعیتی متفاوت قرار دارد.
در نتیجه ممکن است فرمان ظاهراً تنظیم شده باشد اما خودرو همچنان رفتار غیرعادی نشان دهد یا چراغهای هشدار مرتبط روشن شوند. برخی خودروهای مجهز به EPS پس از میزان فرمان نیازمند ریست و کالیبراسیون سنسور زاویه فرمان هستند.
علت هفتم: تفاوت فشار باد یا وضعیت لاستیکها
گاهی منشأ مشکل بسیار سادهتر از آن چیزی است که تصور میشود.
اختلاف فشار باد بین چرخهای چپ و راست، ساییدگی نامتقارن لاستیکها، استفاده از لاستیکهای متفاوت یا حتی تفاوت برند و ساختار لاستیک میتواند باعث کشیده شدن خودرو به یک سمت شود.
در این حالت راننده تصور میکند فرمان تنظیم نیست، در حالی که مشکل به لاستیکها مربوط میشود. فشار باد نامناسب و سایش غیریکنواخت لاستیکها میتوانند رفتار خودرو را شبیه به خرابی میزان فرمان کنند.
از کجا بفهمیم مشکل از میزان فرمان است یا جعبه فرمان؟
این سؤال یکی از پرتکرارترین پرسشهای مالکان خودرو است.
اگر خودرو به یک سمت کشیده میشود اما فرمان هیچ لقی، صدا یا گیرکردگی ندارد، ابتدا باید وضعیت میزان فرمان و جلوبندی بررسی شود.
اما اگر علاوه بر کشش خودرو، علائمی مانند:
لقی فرمان
تقه زدن فرمان
صدای کوبش
تأخیر در واکنش فرمان
بازنگشتن فرمان به مرکز
پله کردن فرمان
وجود داشته باشد، احتمال خرابی جعبه فرمان یا اجزای سیستم فرمان افزایش پیدا میکند.
در بسیاری از موارد، مشکل در رک فرمان قرار دارد اما راننده چندین مرتبه هزینه میزان فرمان پرداخت میکند بدون آنکه ایراد اصلی برطرف شود.
آیا رانندگی با خودرویی که فرمانش میزان نمیشود خطرناک است؟
زمانی که خودرو نتواند تنظیم صحیح چرخها را حفظ کند، فشار مضاعفی به لاستیکها، سیستم فرمان و قطعات جلوبندی وارد میشود. در نتیجه:
عمر لاستیک کاهش مییابد.
مصرف سوخت افزایش پیدا میکند.
پایداری خودرو کمتر میشود.
ترمزگیری در شرایط اضطراری تحت تأثیر قرار میگیرد.
احتمال آسیب بیشتر به سیستم فرمان افزایش مییابد.
به همین دلیل نباید موضوع تنظیم نشدن فرمان را صرفاً یک ایراد جزئی تلقی کرد.
برای عیبیابی فرمان خودرو خود به ایران فرمان مراجعه کنید
یکی از مشکلات رایج در بازار تعمیرات خودرو این است که بسیاری از مراکز تنها به انجام میزان فرمان اکتفا میکنند؛ در حالی که علت اصلی مشکل ممکن است در جعبه فرمان، رک فرمان، سیبکها یا سنسورهای سیستم فرمان باشد.
در ایران فرمان، پیش از هر اقدامی، کل سیستم فرمان و جلوبندی بهصورت تخصصی بررسی میشود. این باعث میشود علت واقعی تنظیم نشدن فرمان شناسایی شده و از تعویضهای غیرضروری یا تکرار چندباره میزان فرمان جلوگیری شود.
بنابراین قبل از تکرار چندباره میزان فرمان، بهتر است علت اصلی مشکل بررسی شود. در بسیاری از موارد، رفع یک خرابی کوچک در سیستم فرمان یا جلوبندی میتواند مشکل خودرو را برای مدت طولانی برطرف کند و از هزینههای اضافی جلوگیری نماید.
پست های مرتبط
کالیبراسیون فرمان برقی چیست و چه زمانی انجام میشود؟
کالیبراسیون فرمان کالیبراسیون فرمان برقی چیست و چه زمانی انجام میشود؟ در سالهای اخیر، سیستم…
علت خلاصی بیش از حد فرمان خودرو
چرا فرمان بازی میکند؟ علت خلاصی بیش از حد فرمان خودرو یکی از مشکلاتی که…
تفاوت جعبه فرمان نو، استوک و بازسازیشده
کدام انتخاب بهتری است؟ تفاوت جعبه فرمان نو، استوک و بازسازیشده خرابی جعبه فرمان یکی…
چرا بعد از تعویض جلوبندی، فرمان خودرو هنوز مشکل دارد؟
آیا تعویض جلوبندی همیشه مشکل فرمان را برطرف میکند؟ چرا بعد از تعویض جلوبندی، فرمان…